آفت زنجره خرما یکی از مهم ترین و مخرب ترین آفات درختان خرما در شهرستان بم بوده که طی چند سال اخیر اقتصاد کشاورزان منطقه را مورد تهدید قرار داده است. با بررسی روش های مبارزه مرسوم معلوم شد که روش های سمپاشی زمینی و سمپاشی هوایی کارایی مناسب را ندارند بدین سبب راه حل مناسب برای مبارزه این است که عمل سمپاشی از بالای درخت و به وسیله کنترل از راه دور انجام شود تا سم روی سطح برگ پاشیده شده و فعالیت زنجره را متوقف نماید. اقدام به ساخت آزمایشگاهی سمپاشی با حجم کم وبدون نیاز به تراکتور با قابلیت کنترل از راه دور شد. سپس به ارزیابی عملکرد سمپاش با دو نوع نازل میکروجت مینی اسپرینکلر و ایریتکت در سه سطح فشار 2، 3 و 4 بار و در سه فاصله 100، 240 و 380 سانتی متر از مرکز در سه تکرار با پاشش بر روی کاغذهای حساس به آب گردید. اطلاعات به دست آمده از کاغذ های حساس به آب توسط نرم افزار پردازش تصویرImage 1.38X با استفاده از نرم افزار Minitab و SAS در قالب طرح فاکتوریل کامل تصادفی تجزیه وتحلیل گردید. نتایج نشان داد بکارگیری سمپاش با نازل میکروجت مینی اسپرینکلر در تاج درخت و در فشار 3 بار به دلیل یکنواختی الگوی پاشش و تولید قطرات مناسب و تقریبا یکنواخت برای مبارزه با حشرات در فواصل مختلف شعاع مناسب می باشد.

این پژوهش با هدف ارزیابی نتایج اعمال الگوریتم های حداکثر فیلتر محلی، تطبیق الگو و تقسیم بندی حوضه بر روی تصویر هوایی UltraCam-D برای تعیین و تشخیص خودکار تاج درختان بلوط ایرانی (Quercus brantii Lind) در مقایسه با نتایج حاصل از روش های تفسیر چشمی و آماربرداری زمینی تاج درختان انجام شده است. پس از پردازش اولیه تصویر، در عرصه ای با مساحت حدود 10 هکتار در بخشی از پارک جنگلی یاسوج، تعداد 100 پایه درخت بلوط ایرانی به روش تصادفی برای انجام این بررسی انتخاب شد. مساحت تاج درختان با روش تفسیر چشمی مشخص و پس از محاسبه به عنوان مساحت واقعی در نظر گرفته شد. در روش آماربرداری زمینی مساحت تاج و تعداد پایه هر درخت اندازه گیری و ثبت شد. همچنین، به منظور تعیین و تشخیص خودکار تاج درختان، الگوریتم های مذکور با برنامه نویسی بر روی تصویر مذکور اعمال شدند. نتایج نشان داد که خطای جذر میانگین مربع ها (RMSE) الگوریتم تقسیم بندی حوضه در مقایسه با دیگر روش های تعیین مساحت تاج درختان بهتر و معادل 2.41 درصد است. صحت کل و ضریب کاپا به دست آمده توسط ماتریس خطا برای هر یک از الگوریتم های نشان داد که دقت الگوریتم تطبیق الگو به منظور تشخیص تاج درختان یا به عبارتی تشخیص تک پایه یا جست گروه بودن درختان نسبت به دیگر الگوریتم های مورد استفاده در این پژوهش بیشتر است.

برآورد زی توده درختان با توجه به موضوع گرمایش زمین و تغییر اقلیم از اهمیت زیادی برخوردار است. از طرفی اندازه گیری زی توده، فعالیتی زمان بر و پر هزینه است. در این شرایط روش های مختلف نمونه برداری از درخت ابداع گردیده است. از جمله این روش ها، روش زیر نمونه برداری است. در پژوهش حاضر کارایی این روش برای برآورد زی توده کل و بخش های مختلف درخت در دو گونه کاج تهران (Pinus eldarica) و سرو نقره ای (Cupressus arizonica) در جنگل کاری های اطراف فولاد مبارکه بررسی شده است. بدین منظور از هر گونه 5 پایه قطع و هر یک از اجزاء درخت تفکیک و توزین شد و زی توده واقعی کل و بخش های مختلف درخت به دست آمد. برای اجرای زیر نمونه گیری، تاج درخت به سه بخش فوقانی، میانی و زیرین تقسیم، از هر بخش تعدادی شاخه به طور تصادفی انتخاب، و قطر بن هر یک ثبت شد. با تحلیل رگرسیون غیر خطی مدل های برآورد زی توده به دست آمد. نتایج نشان داد همه مدل ها با 99.9 درصد اطمینان معنی دار هستند. حداقل و حداکثر ضریب تبیین (R2) این مدل ها برای کاج به ترتیب برابر 0.8 و 0.92 و برای سرو نقره ای 0.91 و 0.96 به دست آمد. کمترین اریبی نسبی برآورد زی توده در گونه کاج مربوط به زی توده کل (0.7 درصد) و بیشترین اریبی نسبی مربوط به زی توده شاخه های اصلی (15.1 درصد) به دست آمد. برای گونه سرو نقره ای این مقادیر به ترتیب مربوط به شاخه های اصلی (4.9) و شاخه های کوچک (29.4) بود. بر اساس نتایج این پژوهش، روش زیر نمونه برداری، برای برآورد زی توده تاج درختان مناسب می باشد.

در اکوسیستم های خشک و نیمه خشک، تک درختان تاثیر مهمی بر خصوصیات خاک داشته و تعیین کننده ساختار جوامع میکروبی و علفی خاک در زیر تاج درخت بوده که عملکرد این نوع اکوسیستم ها را تحت تاثیر خود قرار می دهند. هدف از این تحقیق، بررسی تاثیر تاج درخت بنه (Pistacia atlantica Desf.var.Kurdica) بر ویژگی های عناصر غذایی خاک (کربن آلی، نیتروژن، فسفر، پتاسیم)، لیتیم و سدیم است.در این تحقیق، نمونه های خاک در زیر و اطراف یک درخت بنه در منطقه سروآباد کردستان برداشت شد. نمونه ها در یک محدوده 20×20 متری به فواصل 2 متر و سپس در 5 محدوده 2×2 متری به فواصل 50 سانتی متر در زیر و اطراف یک درخت بنه و از 5 سانتی متر اول خاک برداشت شدند. به منظور تجزیه و تحلیل پراکنش و تغییرات مکانی متغیر های خاک از روش زمین آمار استفاده شد. نتایج نشان داد که مقدار کربن آلی و نیتروژن خاک در زیر تاج درخت نسبت به نواحی اطراف بیشتر است. مقدار فسفر نیز در زیر تاج درخت بیشتر از نواحی اطراف بود و سطحی فراتر از تاج درخت را پوشش می داد. پتاسیم با افزایش فاصله از پایه درخت کاهش یافت. سدیم الگوی پراکنش متوسطی در ارتباط با تاج درخت داشت، در حالی که لیتیم الگوی مکانی پراکنده ای را نشان داد. به نظر می رسد که پراکنش لیتیم مستقل از موقعیت درخت باشد. نتایج به دست آمده این فرضیه را تایید می کند که تفاوت در خصوصیات شیمیایی عناصر غذایی خاک، منجر به پراکنش های مکانی متفاوتی در زیر تاج درخت و با توجه به نوع گونه درختی می شود.

نارنجین و هسپریدین از مواد ثانویه فلاونوئیدی موجود در میوه مرکبات هستند که در صنایع دارویی اهمیت فراوانی دارند. به منظور بررسی این ترکیبات در چهار گونه مرکبات پژوهشی در قالب طرح اسپلیت پلات بر پایه کاملا تصادفی در سه تکرار انجام شد. در این آزمایش از میوه های چهار گونه مرکبات شامل، نارنگی محلی،پرتقال محلی، نارنج و لیمو ترش مازندران در چهار جهت جغرافیایی تاج درختان (شمال، جنوب، مشرق و مغرب) در مراحل اولیه رشد میوه به منظور اندازه گیری کمی و کیفی فلاونوئید های نارنجین و هسپریدین استفاده شد. متغیر های اندازه گیری شده شامل وزن میوه، قطر میوه، ضخامت پوست میوه، ماده خشک میوه، میزان عصاره کل و مقدار نارنجین و هسپریدین موجود در عصاره کل بود. نتایج نشان داد که وزن، قطر و ضخامت پوست میوه، مقادیر ماده خشک میوه، میزان عصاره کل میوه و همچنین مقدار نارنجین و هسپریدین موجود در عصاره کل، در ارقام و جهات جقرافیایی متفاوت اختلاف معنی دار داشته است، به طوری که بیشترین درصد ماده خشک (9.58) در جهت جنوبی و بیشترین عصاره کل (8.2گرم در صد گرم ماده خشک) در جهت غرب در میوه ها تولید شده است. بیشترین میزان نارنجین (8.8 درصد) در گونه لیموترش درجهت شمالی تولید گردید. همچنین بیشترین میزان هسپریدین (2.5 درصد) در پرتقال محلی تولید شد و اختلافی از نظر تولید هسپریدین در جهات مختلف وجود نداشت. در میوه گونه های پرتقال محلی و نارنگی محلی نارنجین و در نارنج و لیمو ترش هسپریدین تولید نگردید. بنابراین به منظور استخراج نارنجین گونه لیموترش در جهت شمال قابل توصیه است.

پرتقال (Citrus sinensis) گیاهی نیمه گرمسیری است که در گستره ای از اقلیم های نیمه سردسیری تا گرمسیری می روید. اقلیم تابشی می تواند بر ویژگی های فیزیکی و زیست شیمیایی میوه اثر بگذارد. بنابراین هدف این پژوهش بررسی اثر موقعیت جغرافیایی و جای گیری میوه در سایه بان گیاهی بر ویژگی های کیفی میوه پرتقال رقم سانگین است. در این پژوهش از طرح بلوک های کامل تصادفی در قالب کرت های خرد شده استفاده شد. دو تیمار جهت جغرافیایی شمال و جنوب به عنوان کرت اصلی، و از موقعیت جای گیری میوه در سایه بان گیاهی، در سطح یا ژرفای سایه بان، به عنوان کرت خرد شده استفاده شد. این پژوهش با سه تکرار در روستای سمسکنده شهرستان ساری در سال 1391 اجرا شد. یافته های این پژوهش نشانگر آن است که مقدار آنتوسیانین و کاروتنوییدهای میوه با نزدیک شدن به رسیدگی میوه روندی افزایشی داشت. جهت جغرافیایی و جای گیری میوه در تاج درخت روی مقدار آنتوسیانین و کاروتنویید میوه اثر معنی داری داشت. فعالیت کلروفیل a، b و a*b میوه با نزدیک تر شدن میوه به رسیدگی کامل کاهش یافت. تیمارها اثر معنی داری بر مقدار pH، مواد جامد حل شونده کل (TSS)، درصد اسید تیتر شدنی، TA(%) و نسبت TA/TSS در دوره اندازه گیری نداشتند.

به منظور مطالعه اثر محلول پاشی پتاسیم و کلسیم و نیز موقعیت میوه در تاج درخت بر ویژگی­های فیزیکی شیمیایی پرتقال تامسون ناول (Citrus sinensis L. Osbeck) آزمایشی دو ساله به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‏های کامل تصادفی با دو فاکتور شامل نوع کود محلول پاشی شده در چهار سطح (1-نیترات پتاسیم، 2-نیترات کلسیم، 3-ترکیبی با نیترات پتاسیم و نیترات کلسیم و 4– شاهد) و موقعیت میوه بر تاج درخت در دو سطح (1-درون، 2-بیرون)، با سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد ضخامت پوست میوه، شاخص رنگ و نسبت مواد جامد محلول به اسیدیته کل در میوه های برداشت شده از بیرون تاج در مقایسه با درون تاج بیش‏تر بود (05/0>P). علاوه براین، ضخامت پوست میوه با انجام محلول پاشی افزایش یافت و بیش‏ترین افزایش نیز در تیمارهای پتاسیم و ترکیب پتاسیم و کلسیم یافت شد. با انجام محلول پاشی کلسیم (تیمارهای کلسیم و ترکیب پتاسیم و کلسیم) مواد جامد محلول و اسیدیته کل در مقایسه با تیمار شاهد و تیمار محلول پاشی پتاسیم به طور معنی­داری کاهش یافت، اما نسبت بین این دو شاخص افزایش یافت. نتایج نشان داد اثر محلول پاشی بر فنل‏کل و ظرفیت آنتی اکسیدان به موقعیت میوه در تاج درخت بستگی دارد. به طور کلی محلول پاشی پتاسیم و کلسیم باعث بهبود کیفیت میوه پرتقال می شود. علاوه‏براین، میوه‏ها در موقعیت‏های مختلف تاج از نظر ویژگی های فیزیکی شیمیایی متفاوت هستند و بهتر است به طور جداگانه برداشت شوند تا کیفیت یکنواختی داشته و حداکثر بازگشت اقتصادی حاصل گردد.

در این بررسی 15 قطعه نمونه 10 آری در رویشگاه های طبیعی چوج در استان هرمزگان که در آن ها چوج به صورت گروهی و دست کم بیش از 3 اصله درکنار یکدیگر قرار گرفته بودند انتخاب شدند. در هر قطعه نمونه، تعداد، قطر تاج و تعداد ریشه جوش های درختان چوج اندازه گیری شد و درختان و درختچه های همراه در زیر و خارج از تاج پوشش چوج مشخص شد و خصوصیات کمی آن ها شامل تعداد کل گیاهان همراه، تعداد گیاهان زیر تاج پوشش، تعداد گیاهان خارج تاج پوشش و نوع گونه های همراه نیز مورد شمارش قرار گرفت. در این بررسی در مجموع 68 اصله درخت چوج مورد اندازه گیری قرار گرفتند. نتایج نشان داد که تراکم درخت در رویشگاه های طبیعی چوج در استان هرمزگان به طور میانگین 61- 37 درخت در هکتار، قطر تاج 6.6-9.3 متر و تعداد ریشه جوش ها 84-16 اصله در هر قطعه نمونه بود. کل گیاهان همراه در هر قطعه نمونه 60- 9 عدد، گیاهان زیر تاج پوشش چوج 32-3 عدد، گیاهان خارج از تاج پوشش چوج 49-3 عدد و تنوع گونه های همراه 6-2 گونه درختی و درختچه ای در هر قطعه نمونه بود. به طور کلی 14 گونه درختی و درختچه ای به صورت گیاهان همراه چوج وجود داشت که فقط 6 گونه شامل گونه های افدرا (Ephedra foliata)، دهیر (Lycium shawii)، سوئدا (Suaeda fruticosa)، کنار (Ziziphus spina-christi)، کهورمعمولی (Prosopis cineraria) و کهور دره ای (Prosopis koelziana) در زیر تاج پوشش چوج قرار داشتند. گونه افدرا فقط در زیر تاج پوشش چوج مشاهده شد، ولی گونه های دیگر به طور نسبی هم در زیر و هم در خارج تاج پوشش چوج وجود داشتند. در بین آن ها، گونه هایی مثل سوئدا (85.4 درصد) و دهیر (79.3-100 درصد) بیشتر در زیر تاج پوشش چوج مشاهده شدند و به آن وابستگی بیشتری نشان دادند. گونه های دیگر که اغلب، فرم رویشی درختی داشتند، در زیر و خارج تاج پوشش چوج (کنار 0-54.6 درصد، کهور دره ای 0-52.4 درصد و کهور معمولی 0-50 درصد) کم و بیش به طور یکسان مشاهده شدند.

این مطالعه با هدف بررسی تاثیر تاج پوشش درخت کنار (Ziziphus spina-christi) در ویژگی های بانک بذر (تراکم و تشابه بانک بذر خاک با پوشش روزمینی) در دو منطقه با خاک متفاوت (شور و قلیا، قلیایی) انجام شد. در این مطالعه تعداد 20 پلات در زیر درخت کنار و 20 پلات در فضای باز اطراف هر منطقه مستقر گردید. نمونه برداری خاک از دو عمق 5-0 و 10-5 سانتی متری در هر پلات صورت گرفت. مقایسه تراکم بانک بذر و تشابه آن با پوشش گیاهی روزمینی هر یک از اعماق خاک زیر تاج پوشش درخت کنار با فضای باز اطراف آن در هر منطقه با استفاده از آزمون تی استیودنت با نمونه های وابسته انجام شد. برای مقایسه خصوصیات بانک بذر بین دو منطقه (شور و قلیا، قلیایی) از آزمون تی استیودنت با نمونه های مستقل استفاده شد. نتایج نشان داد که در هر دو منطقه تراکم بانک بذر عمق 5-0 سانتی متری به طور معنی داری بیشتر از عمق 10-5 سانتی متری بود. همچنین، تراکم بانک بذر خاک هر دو عمق منطقه شور و قلیا بیشتر از منطقه قلیایی بود. تشابه بانک بذر خاک با پوشش روزمینی فقط در عمق 5-0 سانتی متری زیر تاج پوشش بین دو منطقه اختلاف معنی داری داشت. همچنین، تراکم بذور زیر تاج پوشش در دو منطقه بیشتر از فضای باز اطراف آن بود. تاج پوشش گیاهان چوبی در هر دو منطقه نقش بارزی در حفظ بانک بذر خاک ایفا کرد. حفظ تک درختان در مناطق خشک، به عنوان عاملی موثر در حفظ بانک بذر، ضروری است.